Opublikowane przez
W sektorze finansowym co rusz obserwuje się zmiany. Jednym z najciekawszych i najbardziej wymownych trendów ostatnich miesięcy jest widoczny spadek udziału klientów, którzy po raz pierwszy sięgają po pożyczkę. Dla konsumentów, którzy dopiero wkraczają na ten rynek, a także dla tych, którzy planują zmianę instytucji finansowej, sygnał ten jest niezwykle istotny. Pokazuje on, że krajobraz pożyczkowy staje się bardziej ostrożny i selektywny.
Skąd ten trend? Analiza przyczyn spadku
Zmniejszająca się liczba osób nowo wchodzących na rynek pożyczkowy nie jest przypadkiem. Jest to zazwyczaj złożona konsekwencja kilku nakładających się na siebie czynników ekonomicznych, regulacyjnych i społecznych. Zrozumienie ich pozwala lepiej przygotować się do procesu ubiegania się o finansowanie.
Zmiana polityki kredytowej instytucji
Jednym z najsilniejszych motorów tego trendu jest zaostrzenie polityki kredytowej przez banki i firmy pożyczkowe. W okresach niepewności gospodarczej, wysokiej inflacji lub rosnących stóp procentowych, ryzyko niespłacenia zobowiązania wzrasta. W odpowiedzi, instytucje finansowe znacznie bardziej rygorystycznie podchodzą do oceny zdolności kredytowej, zwłaszcza w przypadku klientów, których historii kredytowej jeszcze nie znają.
W efekcie, osoby o:
- niestabilnym zatrudnieniu,
- niskim scoringu BIK (lub jego braku),
- wysokim poziomie innych zobowiązań,
- niskich, choć regularnych dochodach,
mogą spotkać się z odmową. Ta ostrożność jest naturalnym mechanizmem obronnym rynku finansowego.
Czynniki makroekonomiczne i regulacyjne
Nie bez znaczenia są również szersze uwarunkowania. Wzrost kosztów życia i inflacja sprawiają, że realna siła nabywcza pieniądza maleje. Nawet jeśli dochody pozostają na tym samym poziomie, faktyczna zdolność do obsługi długu spada. Wiele osób, obserwując to, naturalnie odkłada decyzję o zaciągnięciu nowego zobowiązania, czekając na stabilniejszy moment.
Dodatkowo, wszelkie zmiany w prawie, takie jak zaostrzenie limitów pozaodsetkowych kosztów pożyczek (np. tzw. „ustawa antylichwiarska”), mogą wpływać na rentowność i apetyt na ryzyko w sektorze pozabankowym. Choć regulacje mają chronić konsumentów, czasami prowadzą do tego, że firmy pożyczkowe skupiają się na pewniejszych, czyli już sprawdzonych, klientach.
Zmiana świadomości finansowej konsumentów
Ostatnim czynnikiem jest rosnąca świadomość finansowa społeczeństwa. Po latach łatwego dostępu do długu, coraz więcej osób podchodzi do pożyczania z większą rezerwą. Młodsze pokolenia, często obciążone hipotekami lub świadome ryzyka zadłużenia, mogą wybierać inne ścieżki finansowania, np. oszczędzanie lub korzystanie z rozwiązań typu Buy Now, Pay Later (Kup teraz, zapłać później) dla mniejszych kwot, zamiast klasycznej pożyczki.
Konsekwencje dla klienta szukającego pierwszej pożyczki
Spadek udziału nowych klientów ma bezpośrednie przełożenie na to, jak wygląda proces ubiegania się o finansowanie.
Większa waga historii kredytowej (lub jej braku)
Dla osób, które nigdy nie brały kredytu ani pożyczki, proces może być trudniejszy niż kiedyś. Brak historii kredytowej, czyli tzw. „czyste konto” w BIK, bywa paradoksalnie problemem. Instytucje finansowe wolą klienta, który ma historię spłacania zobowiązań (nawet małych, np. limitu na karcie), niż kogoś, o kim nie wiedzą nic.
Różnice w ofertach dla starych i nowych klientów
Obserwuje się, że firmy pożyczkowe i banki coraz wyraźniej nagradzają lojalność. Powracający klienci, którzy bezproblemowo spłacili swoje poprzednie zobowiązania, często otrzymują:
- Niższe oprocentowanie,
- Łatwiejszy i szybszy proces wnioskowania (często automatyczny),
- Wyższe dostępne kwoty pożyczek.
Nowy klient natomiast, musi udowodnić swoją wiarygodność, a jego pierwsza pożyczka może mieć bardziej konserwatywne warunki (np. niższa kwota, krótszy okres spłaty).
Jak zwiększyć swoje szanse na nową pożyczkę?
Mimo zaostrzenia kryteriów, rynek pożyczek wciąż oferuje wiele możliwości. Kluczem jest odpowiednie przygotowanie się do procesu wnioskowania i wybranie właściwego produktu.
Zbudowanie pozytywnej historii kredytowej
Jeśli na koncie BIK nie ma żadnych wpisów, warto zacząć od małych kroków. Można rozważyć:
- Zakup na raty: Wzięcie niewielkiego sprzętu na raty 0% (jeśli takie są dostępne) i terminowa ich spłata.
- Karta kredytowa: Otwarcie karty kredytowej z niskim limitem i odpowiedzialne korzystanie z niej, spłacając zadłużenie w terminie.
- Kredyt odnawialny: Ustanowienie limitu w koncie bankowym, nawet jeśli się z niego nie korzysta, by zyskać pozytywny wpis w BIK.
Każde terminowo spłacone zobowiązanie buduje wiarygodność finansową w oczach pożyczkodawców.
Uporządkowanie finansów przed wnioskiem
Zanim złoży się wniosek o pożyczkę, należy przejrzeć swoje obecne zobowiązania. Redukcja długu na kartach kredytowych, spłata drobnych zaległości lub nawet konsolidacja mniejszych pożyczek może znacząco poprawić wskaźnik DTI (stosunek długu do dochodu).
Instytucje finansowe bardzo dokładnie analizują stabilność dochodów. Dlatego warto przygotować dokumentację (wyciągi z konta, zaświadczenie o zarobkach), która pokaże stałość i przewidywalność finansową.
Wybór odpowiedniego partnera finansowego
Rynek pożyczek to nie tylko banki. Wiele firm pozabankowych celuje w segment nowych klientów, oferując pierwszą pożyczkę za darmo (RRSO 0% w przypadku terminowej spłaty). To doskonała okazja, aby:
- Skorzystać z finansowania w nagłej potrzebie.
- Zbudować pozytywną historię kredytową u konkretnego pożyczkodawcy, co ułatwi dostęp do większych kwot w przyszłości.
Warto analizować oferty i patrzeć, które instytucje mają bardziej elastyczne podejście do osób bez historii w BIK lub z niższymi dochodami. Często mniejsze firmy pożyczkowe mają bardziej zindywidualizowane podejście do oceny klienta niż duże, zautomatyzowane systemy bankowe.
Przyszłość rynku pożyczek a nowy klient
Choć obecny spadek udziału nowych klientów może wydawać się zniechęcający, nie oznacza to blokady w dostępie do finansowania. Oznacza on jedynie, że rynek staje się bardziej dojrzały i wymagający.
Instytucje finansowe, dążąc do utrzymania rentowności, będą nieustannie szukać równowagi między zarządzaniem ryzykiem a pozyskiwaniem nowych klientów. Można oczekiwać, że innowacje technologiczne, takie jak sztuczna inteligencja i zaawansowana analityka danych, będą wykorzystywane do dokładniejszej, ale jednocześnie szybszej i bardziej sprawiedliwej oceny wniosków, także tych od osób „bez historii”.
Nowy klient, który podejdzie do procesu z przygotowaniem, uporządkowanymi finansami i świadomością, że budowanie wiarygodności to proces, ma pełne szanse na uzyskanie najlepszych warunków finansowania. Niezależnie od trendów rynkowych, stabilny dochód i odpowiedzialność finansowa zawsze pozostają w cenie. Kluczem jest szukanie firm, które doceniają potencjał nowego, odpowiedzialnego pożyczkobiorcy.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy brak historii kredytowej w BIK uniemożliwia uzyskanie pożyczki?
Nie, brak historii kredytowej nie uniemożliwia zaciągnięcia pożyczki, ale może ten proces utrudnić. Instytucje finansowe pozabankowe często są bardziej elastyczne i akceptują klientów bez wpisów w BIK, opierając się na bieżącej zdolności kredytowej i dochodach. W bankach natomiast, „czyste konto” bywa traktowane jako niewiadoma, co może prowadzić do niższej przyznanej kwoty lub wyższego oprocentowania. Zawsze warto poszukać oferty typu „pierwsza pożyczka za darmo” w firmach pozabankowych, aby zacząć budować pozytywną historię.
Jaka jest różnica między pożyczką dla nowego klienta a pożyczką dla stałego klienta?
Główna różnica dotyczy warunków i procesu weryfikacji. Nowy klient jest poddawany bardziej rygorystycznej weryfikacji zdolności kredytowej i często otrzymuje mniej korzystne warunki (np. niższą maksymalną kwotę, brak promocyjnego oprocentowania). Stali klienci, którzy terminowo spłacili poprzednie zobowiązania, często korzystają z uproszczonej procedury, wyższych limitów oraz lepszych warunków cenowych, jako forma nagrody za lojalność i dowód ich wiarygodności finansowej.
Czy spadek udziału nowych klientów oznacza, że wzięcie pożyczki jest droższe?
Niekoniecznie. Spadek udziału nowych klientów jest często wynikiem ostrożności instytucji finansowych i zaostrzenia kryteriów, a nie bezpośredniego wzrostu kosztów. Jednakże, jeśli nowy klient ma trudności ze zdolnością kredytową, może być zmuszony sięgnąć po oferty, które ogólnie są droższe (np. pożyczki o wyższym ryzyku), co może podnieść indywidualny koszt finansowania. Jednocześnie, konkurencja na rynku pozabankowym, dążąca do przyciągnięcia nowego, świadomego klienta, często oferuje bardzo atrakcyjne promocje, w tym pożyczki z RRSO 0% (przy pierwszej umowie).
