Opublikowane przez
Kiedy emocje opadną, a chłodna kalkulacja bierze górę, czasem pojawia się myśl: „Czy to była dobra decyzja?”. Dotyczy to zwłaszcza zobowiązań finansowych. Nawet jeśli umowa pożyczki została już podpisana, a pieniądze czekały na koncie, wcale nie jest za późno. Czy można odstąpić od umowy pożyczki i bezpiecznie wycofać się z całego przedsięwzięcia?
Na szczęście prawo konsumenta stoi po stronie klienta, dając mu narzędzia do rezygnacji – nawet z pożyczki zaciągniętej w pełni online. Wiedza o tym, jak zrezygnować z pożyczki online, jest kluczowa dla komfortu i bezpieczeństwa finansowego. W poniższym artykule zostaną omówione procedury, terminy oraz potencjalne konsekwencje takiego kroku.
Prawo do namysłu, czyli ustawowe odstąpienie od umowy
Zaciągnięcie zobowiązania finansowego, zwłaszcza w pośpiechu, może prowadzić do nieprzemyślanych decyzji. Ustawodawca zadbał o to, aby konsument miał czas na „ochłonięcie” i zweryfikowanie warunków umowy. Ta możliwość jest uregulowana głównie przez Ustawę o kredycie konsumenckim i dotyczy zarówno kredytów bankowych, jak i popularnych pożyczek pozabankowych (tzw. chwilówek).
Kiedy można odstąpić od umowy pożyczki?
Większość umów pożyczek i kredytów konsumenckich daje klientowi prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od daty jej zawarcia. Jest to standardowy termin, którego należy pilnie przestrzegać. Warto jednak wiedzieć, że moment „zawarcia umowy” nie zawsze jest jednoznaczny z jej podpisaniem.
Jeśli umowa dotyczy pożyczki gotówkowej, to liczy się moment jej podpisania. Natomiast w przypadku, gdy w ramach umowy konieczne jest wykonanie dodatkowych czynności (np. ustanowienie zabezpieczenia), termin 14 dni może liczyć się od daty dostarczenia konsumentowi wszystkich wymaganych informacji (tzw. informacyjnego obowiązku).
Ważny wyjątek: Kiedy termin może się wydłużyć?
Warto wiedzieć, że ustawowe 14 dni to minimum. Jeśli pożyczkodawca nie dopełnił wszystkich obowiązków informacyjnych – czyli nie przekazał klientowi kompletu informacji wymaganych przez ustawę o kredycie konsumenckim – termin na odstąpienie od umowy może się znacząco wydłużyć. W skrajnych przypadkach może to być nawet rok i 14 dni. Zawsze należy dokładnie sprawdzić, czy wszystkie formalności zostały przez firmę pożyczkową spełnione.
Jak zrezygnować z pożyczki online — procedura krok po kroku
Proces odstąpienia od umowy pożyczki, zwłaszcza tej zaciągniętej online, jest zazwyczaj ustandaryzowany i nie powinien stanowić większego problemu, pod warunkiem trzymania się terminów. Oto, jak należy postępować:
Krok 1: Odszukanie wzoru oświadczenia
Każda firma pożyczkowa ma obowiązek przekazać konsumentowi wraz z umową wzór oświadczenia o odstąpieniu. Zazwyczaj jest on dołączony jako załącznik do umowy głównej. Korzystanie z gotowego formularza jest najbezpieczniejsze i najszybsze. Zdarza się jednak, że takiego wzoru w dokumentach brakuje. Wtedy należy samodzielnie przygotować pismo, które musi zawierać:
- dane klienta (imię, nazwisko, adres, PESEL),
- dane pożyczkodawcy,
- datę i numer umowy pożyczkowej,
- jednoznaczne oświadczenie o odstąpieniu od umowy na podstawie art. 53 i nast. Ustawy o kredycie konsumenckim,
- datę i własnoręczny podpis.
Krok 2: Złożenie oświadczenia w terminie
Kluczowe jest wysłanie pisma w terminie 14 dni od zawarcia umowy. Aby mieć pewność, że termin został dotrzymany, oświadczenie najlepiej wysłać:
- Listem poleconym za potwierdzeniem odbioru – liczy się data nadania przesyłki na poczcie, a potwierdzenie odbioru stanowi niepodważalny dowód.
- Drogą elektroniczną – jeśli umowa została zawarta w pełni online, pożyczkodawcy często udostępniają specjalny adres e-mail lub formularz kontaktowy. Należy jednak zawsze upewnić się, czy taka forma jest akceptowana, a następnie zadbać o potwierdzenie, że wiadomość dotarła.
Krok 3: Zwrot pieniędzy
Odstąpienie od umowy oznacza, że obie strony muszą sobie zwrócić to, co wzajemnie świadczyły. Klient, który otrzymał środki finansowe, ma obowiązek zwrócić kwotę główną pożyczki. Czas na zwrot pieniędzy wynosi 30 dni od daty złożenia oświadczenia o odstąpieniu.
Należy pamiętać, aby zwrócić tylko kwotę kapitału, bez żadnych odsetek czy prowizji za okres pożyczkowania. Pożyczkodawca musi wskazać numer rachunku bankowego, na który kwota ma być przelana. Dla bezpieczeństwa warto w tytule przelewu podać numer umowy i dopisek „Zwrot kwoty pożyczki w związku z odstąpieniem od umowy”.
Koszty odstąpienia od umowy pożyczki
Wiele osób obawia się, że rezygnacja z pożyczki wiąże się z wysokimi opłatami. Tymczasem zasada jest prosta i korzystna dla konsumenta.
Koszty odstąpienia od umowy pożyczki ograniczają się niemal wyłącznie do odsetek za bardzo krótki okres – czyli za czas od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej faktycznej spłaty (zwrotu).
Co pożyczkodawca może, a czego nie może żądać?
Pożyczkodawca może żądać wyłącznie:
- Odsetek: Naliczone są odsetki według stopy określonej w umowie, ale tylko za ten krótki okres, w którym klient faktycznie dysponował kapitałem (np. 3 dni).
- Zwrotu prowizji/opłat: W przypadku, gdy pożyczkodawca poniósł na rzecz organów administracji państwowej (np. opłata skarbowa, notariusz) koszty związane z zawarciem umowy, może żądać ich zwrotu. Jednak w przypadku zwykłych pożyczek online takie koszty praktycznie nie występują.
Pożyczkodawca nie ma prawa żądać od klienta:
- Prowizji i opłat za udzielenie pożyczki (zostają one anulowane),
- Kary umownej za odstąpienie,
- Jakichkolwiek opłat manipulacyjnych za przyjęcie oświadczenia.
Jeśli pożyczkodawca pobrał opłaty i prowizje z góry, ma obowiązek je zwrócić klientowi w ciągu 30 dni od momentu odstąpienia. W praktyce jest to najczęstszy problem, który wymaga monitorowania.
Co jeśli termin 14 dni minął?
Jeśli 14 dni na odstąpienie bezpowrotnie minęło, to czy można odstąpić od umowy pożyczki? W tym kontekście użycie słowa „odstąpienie” nie jest już poprawne. Po upływie tego terminu pozostają inne opcje:
- Wcześniejsza spłata pożyczki: Jest to prawo każdego konsumenta. Spłata całości kapitału przed terminem jest zawsze możliwa, a co więcej – kredytodawca musi zwrócić klientowi część opłat i prowizji proporcjonalnie do skróconego okresu obowiązywania umowy (tzw. zasada pro rata temporis). To dobre rozwiązanie, jeśli pieniądze są dostępne.
- Negocjacje: Jeśli sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, można spróbować negocjować z pożyczkodawcą zawieszenie spłat (wakacje kredytowe) lub restrukturyzację zadłużenia. To jednak zależy od dobrej woli instytucji.
Podsumowanie i bezpieczeństwo
Odstąpienie od umowy pożyczki to ważny mechanizm ochrony konsumenta. Upewnienie się, jak zrezygnować z pożyczki online, i pilnowanie 14-dniowego terminu to gwarancja bezpieczeństwa i spokoju. Warto dokładnie czytać umowy oraz załączniki i nie bać się korzystać ze swoich praw. Odpowiednio wczesna i formalnie poprawna rezygnacja pozwala uniknąć późniejszych problemów i kosztów.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) związane z odstąpieniem od umowy kredytowej
Czy mogę odstąpić od pożyczki, jeśli już ją wykorzystałem?
Tak, można odstąpić od umowy pożyczki, nawet jeśli środki zostały już wykorzystane. Prawo do odstąpienia od umowy jest niezależne od sposobu wykorzystania pieniędzy. Jednak kluczowe jest to, aby w terminie 30 dni od złożenia oświadczenia o odstąpieniu zwrócić pożyczkodawcy całą kwotę kapitału (powiększoną o odsetki za czas dysponowania środkami).
Co się stanie, jeśli nie zwrócę pieniędzy w terminie 30 dni po odstąpieniu?
Niezwrócenie kwoty głównej pożyczki w ustawowym terminie 30 dni sprawia, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy przestaje być skuteczne. Umowa pożyczki jest wówczas uważana za w pełni obowiązującą od początku, a pożyczkodawca ma prawo naliczać umowne odsetki za opóźnienie i podejmować kroki windykacyjne, tak jak w przypadku każdej niespłacanej pożyczki.
Czy odstąpienie od umowy jest tożsame z jej wypowiedzeniem?
Nie. Odstąpienie od umowy jest uprawnieniem ustawowym, które pozwala na anulowanie skutków prawnych umowy z mocą wsteczną (ex tunc), tak jakby umowa nigdy nie została zawarta. Ma to miejsce w krótkim, 14-dniowym terminie. Wypowiedzenie umowy natomiast, to jednostronne zakończenie jej obowiązywania w przyszłości (ex nunc), co jest możliwe jedynie w przypadkach określonych w umowie (np. rażące naruszenie warunków lub wcześniejsza spłata) i wiąże się z innymi konsekwencjami finansowymi.
