Terminy kredyt i pożyczka przez wielu uważane są za to samo pojęcie, jest to jednak błędne stwierdzenie. Mimo iż w języku potocznym często stosujemy je zamiennie to w rzeczywistości oznaczają one zupełnie inne rzeczy. Są to umowy niosące ze sobą odmienne konsekwencje prawne i ekonomiczne, dlatego nie powinno się ich mylić.

Pożyczka – co to jest i jakie są różnice pomiędzy nią a kredytem

Pożyczka to umowa w której występują dwa podmioty:

  1. Pożyczkodawca ( instytucja lub osoba udzielająca pożyczki)
  2. Pożyczkobiorca ( osoba fizyczna lub firma otrzymująca pożyczkę)

Pożyczkę w przeciwieństwie do umowy kredytowej możemy wziąć na dowolny cel, bez konieczności jego podawania przy wypełnianiu wniosku. Kolejną różnicą jest forma w jakiej możemy otrzymać pożyczkę. Może to być gotówka jak w przypadku kredytu lub też rzeczy oznaczone co do gatunku.

Co to są rzeczy oznaczone co do gatunku?

Kodeks cywilny wyróżnia rzeczy oznaczone co do gatunku (rodzaju) i tożsamości. Rzeczy oznaczone co do gatunku (rodzaju) oznaczone są według cech rodzajowych, właściwych dla większej liczby przedmiotów. Mogą nimi być lodówka, telewizor, samochód czy też pralka. Rzeczy oznaczone według tożsamości oznaczone są według cech indywidualnych, właściwych tylko dla jednego przedmiotu. Taką rzeczą również może być np. samochód ale nie może to być dowolny samochód jak w przypadku rzeczy oznaczonych co do gatunku lecz musi to być samochód posiadający indywidualną cechę jak np. rejestracja.

Bardzo ważną kwestią w umowie pożyczki jest to że nie musi być ona oprocentowana. Ustalenie oprocentowania lub jego brak jest zależny od instytucji udzielającej pożyczki. Instytucją taką może być bank ale nie musi, ponieważ umowę pożyczki reguluje kodeks cywilny, a nie prawo bankowe jak w przypadku kredytu. Sprawia to że pożyczki może nam udzielić praktycznie każdy.

Ponadto sama umowa pożyczki jest z reguły mniej sformalizowana i skomplikowana niż umowa kredytu. Przy pożyczce nie jest ona też wymagana, ale jeśli kwota pożyczki jest całkiem pokaźna to warto się jednak w ten sposób zabezpieczyć, aby później uniknąć  nieprzyjemności. Termin spłaty pożyczki jest z reguły krótszy niż termin zawarty w umowie kredytowej i nie przekracza zwykle 5 lat.

Co wyróżnia kredyt

Umowa kredytowa podlega regulacjom prawa bankowego, w związku z czym wyłącznie bank może udzielać kredytu. Uzyskanie kredytu jest niemożliwe bez spełnienia określonych podstawowych warunków.

Pierwszym etapem jest oczywiście ocena zdolności kredytowej, która wiąże się z koniecznością przedstawienia bankowi zaświadczenia o dochodach. Niestety, często okazuje się, że samo zaświadczenie o dochodach nie wystarcza do uzyskania zgody na kredyt. Częstą przyczyną odmowy udzielenia kredytu osobie fizycznej jest wiek. Zapewne wiele osób uważa, że chodzi tu wyłącznie o osoby starsze, jednak badania wykazują, że banki niechętnie udzielają kredytów zarówno osobom zbyt młodym, jak i zbyt starszym. Teoretycznie, aby zaciągnąć kredyt, wystarczy ukończyć 18 lat oraz przedstawić zaświadczenie o dochodach z ostatnich trzech miesięcy. Jak wygląda to w praktyce? Czy osiemnastolatek może otrzymać kredyt? Teoretycznie tak, jednak jest to bardzo trudne, a większość banków odmówi bez podania przyczyny. Młoda osoba pytająca o powód odmowy może usłyszeć, że jest to tajemnica bankowa i nie można jej ujawnić. Wyobraźmy sobie zdziwienie takiej osoby, gdyby usłyszała, że odmowa wynika z jej zbyt młodego wieku. Prawda jest taka, że umowa kredytowa jest znacznie bardziej skomplikowana i rzadko wystarczy spełnienie jednego kryterium, jakim jest ocena zdolności kredytowej. Nawet jeśli młody człowiek dysponuje wystarczającymi środkami na spłatę kredytu, jego życie pozostaje niestabilne – mogą pojawić się żona czy dzieci, co z pewnością obciąży budżet domowy i obniży zdolność kredytową.

Kredyt, w odróżnieniu od pożyczki, udzielany jest wyłącznie w formie pieniężnej. Może to być gotówka lub przelew środków na konto kredytobiorcy. Istotną różnicą jest również fakt, że kredyt zawsze podlega oprocentowaniu oraz często wiąże się z dodatkowymi opłatami, takimi jak prowizja.

W trakcie wypełniania wniosku o kredyt konieczne jest wskazanie celu, na jaki środki zostaną przeznaczone. Oczywiście, możliwe jest wpisanie dowolnego celu i wykorzystanie środków inaczej, ponieważ bank zazwyczaj tego nie weryfikuje. Niemniej jednak stanowi to pewne utrudnienie w porównaniu do umowy pożyczki, gdzie taki wymóg nie występuje.

Zaletą umowy kredytowej jest niewątpliwie możliwość uzyskania znacznie wyższej kwoty niż w przypadku pożyczki oraz spłaty kredytu w terminie sięgającym nawet 50 lat. Oczywiście, wysokie kwoty kredytu oraz długi okres spłaty wymagają zabezpieczenia w postaci nieruchomości. Wówczas mamy do czynienia z kredytem hipotecznym, który udzielany jest na znaczne sumy i spłacany zazwyczaj przez około 30 lat lub dłużej.


Podsumowując, można jednoznacznie stwierdzić, iż potocznie przyjęte przez nas zamienianie słów „kredyt” i „pożyczka” jest błędne oraz mylące, ponieważ w rzeczywistości są to dwie odrębne umowy, które pociągają za sobą zupełnie różne zobowiązania prawne oraz konsekwencje finansowe. Kredyt i pożyczka różnią się pod względem formalnym, prawnym oraz praktycznym, co wpływa na sposób ich udzielania, warunki spłaty, a także na prawa i obowiązki stron umowy. Warto więc dokładnie rozróżniać te pojęcia, aby uniknąć nieporozumień i świadomie podejmować decyzje finansowe, mając pełną świadomość konsekwencji wynikających z każdej z tych form finansowania.